Vì sao bạn thua giờ (và làm gì với điều đó)
Quản lý đồng hồ là một kỹ năng cờ vua, và nó rèn được
Thua vì hết giờ cho cảm giác khác hẳn thua một ván cờ. Thế cờ vẫn ổn, bạn vẫn hiểu chuyện gì đang diễn ra, vậy mà kết quả vẫn quay lưng lại với bạn. Nó giống như xui xẻo hoặc một chuyện thủ tục.
Không phải cái nào cả. Quản lý đồng hồ là một phần của sức cờ, và những trận thua giờ đi theo những khuôn mẫu có thể nhận ra và sửa được.
Tìm xem thời gian đi đâu mất
Trước khi thay đổi bất cứ điều gì, hãy xác định bạn thực sự tiêu thời gian vào đâu. Phần lớn người chơi đoán sai chuyện này. Trực giác bảo rằng thời gian bốc hơi ở những thế trung cuộc rắc rối, trong khi nó thường rò rỉ ngay từ khai cuộc, ở những nước chẳng đòi hỏi suy nghĩ gì cả.
Mục «Phân tích trận thua» trên thẻ người chơi cho thấy bạn thua vì hết giờ thường xuyên đến mức nào so với thua trên bàn cờ; đó chính là phần «Thua thời gian». Nếu phần ấy lớn, bạn đang có vấn đề về đồng hồ chứ không phải vấn đề về cờ, và cách chữa cũng khác.
Chỉ số THỜI GIAN đáng đọc kèm theo, vì nó tính cả những ván thắng lẫn thua vì hết giờ trên mọi thể thức thời gian bạn chơi.
Khai cuộc không phải chỗ để nghĩ
Dùng bốn phút cho nước thứ sáu của một thế cờ bình thường là chỗ rò rỉ thời gian phổ biến nhất và dễ bịt nhất. Ở đó bạn gần như không bao giờ đang giải một vấn đề thật; bạn chỉ đang hoài nghi một nước mà trong ván cờ chớp bạn sẽ đi ngay lập tức.
Một quy tắc hữu ích là đi nhanh vài nước đầu của một cấu trúc quen thuộc và để dành thời gian cho về sau. Không phải đi ẩu — nhưng một nước hợp lý đi trong mười giây thường tốt hơn một nước nhỉnh hơn chút đỉnh mà tốn ba phút, bởi ba phút ấy sẽ thiếu ở nước thứ ba mươi.
Nhận ra những thời khắc then chốt
Quản lý đồng hồ tốt không có nghĩa là đi đều một tốc độ. Nó có nghĩa là tiêu thời gian ở chỗ làm thay đổi kết quả và đi nhanh ở chỗ không thay đổi gì.
Những thời khắc đáng để nghĩ thật sự là lúc tính chất thế cờ sắp đổi: một đòn phá tốt, quyết định có đổi hậu hay không, một nước thí, một cam kết về cấu trúc không thể đảo ngược. Còn việc ăn lại một quân khi chỉ có một cách ăn lại hợp lý thì không đáng hai phút.
Học cách phân biệt hai loại ấy cũng là một kỹ năng cờ vua, và nó tiến bộ nhờ đúng quy trình xem lại ván đấu như mọi thứ khác. Khi xem lại một ván, hãy nhìn xem thời gian của bạn đã đi đâu và tự hỏi thế cờ đó có xứng đáng hay không.
Đi nhanh hơn mà không chơi tệ hơn
Nỗi lo là đi nhanh hơn đồng nghĩa với sai lầm nhiều hơn. Trên thực tế, người rơi vào cảnh túng giờ mắc lỗi nặng nhiều hơn hẳn người đã đi dứt khoát từ sớm, nên cuộc đánh đổi này thường có lợi.
Một bài tập thiết thực là chơi một loạt ván với nhịp cố ý nhanh hơn ở khai cuộc và phần đầu trung cuộc, rồi xem kết quả thay đổi ra sao. Phần lớn người chơi thấy chất lượng nước đi giảm ít hơn họ tưởng, còn lợi ích ở đoạn cuối ván thì lớn hơn.
Chế độ cộng giờ mỗi nước làm phép tính này khác đi đáng kể. Khi mỗi nước được cộng thêm vài giây, bạn có thể theo một cách phân bổ khác so với thể thức hết giờ là thua ngay, và nên ý thức rõ mình đang chơi thể thức nào.
Khi bạn đã cạn giờ
Một khi thời gian còn ít, mục tiêu đổi từ tìm nước hay nhất sang không để thua. Hãy đơn giản hóa ở chỗ có thể, tránh những biến sắc bén mà bạn không tính nổi, và chọn những nước an toàn thay vì tham vọng.
Thói quen hữu ích nhất ở đây là quyết định trước: trong lúc đối thủ suy nghĩ, hãy xác định bạn sẽ đi gì trước nước có khả năng cao nhất của họ. Việc đó chẳng tốn gì và là khoản tiết kiệm lớn nhất có thể có trong lúc giành giật từng giây.